همه چیز درباره ماه رجب، ماه امیرالمومنین(ع)

"رجب" در لغت نام نهری در بهشت است و در طول سال از ابتدای این ماه یک برنامه سنگین عبادی شروع می شود که تا آخر ماه مبارک رمضان ادامه دارد چنانکه گویی در این سه ماه برنامه و طرح فشرده یک سلوک مرضی خداوند با ذکر شواهد و نشانی همه منازل و مشکلات این راه ذکر شده است.

اعمال ایام البیض

روزه گرفتن؛
حضرت رسول اکرم(ص) می فرمایند: هرکس سه روز از وسط ماه رجب (سیزدهم تا پانزدهم) را روزه بدارد و در شب هایش به نماز شب قیام کند از دنیا رحلت نمی کند مگر با توبه نصوح و امام صادق(ع) فرمودند: هرکس ایام البیض ماه رجب را روزه بگیرد خداوند متعال به ازای هر روز ثواب روزه داری و شب زنده داری یک سال را برای او می نویسد و او روز قیامت در جایگاه ایمن شدگان از آتش دوزخ خواهد ایستاد.
اعمال ام داوود؛
از عمده ترین اعمال ایام البیض اعمال ام داوود است و برای برآمدن حاجات و برطرف شدن گرفتارها و دفع ظلم ظالمان موثر است و کیفیت و اجرای آن در کتب مفاتیح الجنان و مصباح شیخ آمده است.
خواندن آیات قرآن کریم؛
در این ایام به خواندن آیات سوره انعام، اسرا، کهف، لقمان، یس، صافات، فصلت، شوری، دخان، آیه الکرسی، فتح، واقعه، ملک، قلم و انشقاق سفارش شده است.
همچنین از دیگر اعمال این ایام زیارت امام حسین(ع) و به جای آوردن چهار رکعت نمازی که حضرت امیر (ع) در این روز به جای آورد.

 ایام البیض چه روزهایی است ؟

در فقه اسلام بر اقامت سه روز در مسجد برای عبادت خدا و تهذیب نفس اطلاق می شود.
ابن مسعود سبب نامیدن این ایام به «ایام البیض» را چنین نقل می کند.
از نبی اکرم(ص) شنیدم که می فرمودند: هنگامی که جناب آدم (ع) عصیان کرد منادی از عرش ندا داد. ای آدم از جوار رحمت من بیرون شو، زیرا کسی که عصیان مرا کند در جوار من نیست، حضرت آدم و فرشتگان گریستند، سپس خداوند جبرییل را نزد حضرت آدم فرستاد.
جبرییل حضرت آدم را در حالی که رنگ او از نورانیت بهشتی به تیرگی تغییر کرده بود به زمین فرود آورد و ملائکه با دیدن این وضع فریاد برآوردند:
خدایا، خلقی آفریدی و از روح برگزیده خود در او دمیدی و ملائکه را به سجده او درآوردی و به یک گناه سفیدی او را به سیاهی مبدل کردی.
پس منادی از آسمان ندا کرد که امروز را برای خداوند روزه بگیر و آن روز سیزدهم ماه بود و چون آدم آن روز را روزه گرفت و قسمتی از تیرگی حضرت آدم (ع) برطرف شد تا این که در پایان این سه روز به حالت اول خود برگشت به این دلیل این ایام را «ایام البیض» نامیده شد.

قدمت ایام البیض
شرح و نزول برخی از آیات قرآن کریم دال بر این است که ایام البیض در ادیان الهی سابقه دیرینه ای داشته و در اسلام استمرار یافته و احتمالا پاره ای از احکام و شرایط آن تغییر کرده است.
خداوند در قرآن کریم می فرماید: «و عهدنا الی ابراهیم و اسمعیل ان طهرا بیتی للطائفین و العاکفین و الرکع السجود» و ما به ابراهیم و اسماعیل فرمان دادیم که خانه مرا برای طواف کنندگان و معتکفان و رکوع کنندگان و سجده کنندگان از هرگونه آلودگی تطهیر کنند.
علامه طباطبایی(ره) در تفسیرالمیزان می نویسد: زمانی که حضرت مریم (س) به افتخار دیدار با فرشته الهی نایل آمد از مردم فاصله گرفت، هدف از دوری کردن از مردم روی آوردن به سنت اعتکاف بوده است.
علامه مجلسی در بحارالانوار از اعتکاف حضرت سلیمان (ع) در بیت المقدس روایت کرده است و علامه حلی (ره) نیز در کتاب تذکره الفقها به مشروعیت این ایام در ادیان پیش تصریح کرده است کــــه «ایام البیض» دارای پیشینه ای به قدمت همه ادیان الهی و آسمانی است.

چرایی نامگذاری «ایام البیض»

از شامگاه امشب لحظات نورانی ایام اعتکاف شروع خواهد شد، ایامی که انسان را معتکف خانه خدا می سازد تا در خلوت سه روزه خویش با پرودگارش، توشه ای را برای دنیا و آخرتش بر دارد، روزهای ناب خدا که تنها برخی از بندگانش شایسته حضور در چنین مراسمی هستند .
«ایام» جمع یوم به معنای روز و «بیض» جمع «ابیض» به معنای سفید و درخشان است که به روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه قمری گفته می شود و به عقیده مسلمانان ایام البیض ماه های رجب، شعبان و رمضان دارای فضیلت بسیار است که در شریعت و فقه اسلام بر اقامت سه روزه در مسجد جامع برای عبادت خدا و تهذیب نفس اطلاق می شود.

بیض، اَیّام، عنوانی برای روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم ماه‌های قمری .

شب سيزدهم: آگاه باش كه در هر يك از ماههاى رجب و شعبان و رمضان، در شب سيزدهم مستحب است دو ركعت نماز بگذارند به اين صورت كه در هر ركعت پس از سوره «حمد» سوره هاى «يس» و «تبارك» و «قل هو اللّه احد»

بار خوانند، و در شب چهاردهم: چار ركعت با همين كيفيت و با دو سلام، و در شب پانزدهم شش ركعت با سه سلام و به همين صورت.
از امام صادق عليه السّلام روايت شده: هركه چنين كند تمام فضيلت اين سه ماه را دريابد، و همه گناهانش جز شرك آمرزيده شود.
روز سيزدهم: اوّل «ايّام البيض» است و براى روزه اين روز و روز چهاردهم و پانزدهم، ثواب بسيارى وارد شده، و اگر كسى بخواهد عمل «امّ داود» را بجا آورد، بايد اين روز را روزه بدارد، و در روز سيزدهم اين ماه بنا بر مشهور، سى سال پس از عام الفيل ولادت با سعادت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در كعبه معظّمه واقع شده است.

اعمال هشتم رجب المرجب

نماز بيست ركعت است به حمد  و هر يك از  چهار قل را سه مرتبه(1) .

پاورقی :

1-اقبال الاعمال : ص652 . وقایع الایام : ص379

هفتم ماه رجب-طلب امام رضا علیه السلام برای ولایتعهدی

در 7 رجب سال 200 ه مامون برای امام رضا علیه السلام نامه ای نوشت و در آن نامه امام علیه السلام را برای ولایتعهدی به مرو احضار کرد(1)  .

امام بعد از مدتی از ارسال نامه با جدایی از اهل بیت خود و جواد الائمه علیهم السلام و انجام  فریضه حج  و طواف خانه خدا به مرو مهاجرت فرمودند .

این حج امام رضا علیه السلام در حالی بود که امام جواد علیه السلام بر دوش موفق ، غلام امام رضا علیه السلام سوار بود و طواف می کرد . نزدیک حجر اسماعیل حضرت از دوش موفق پایین آمد و مدتی طولانی در آنجا نشست ، درحالی که اندوه در چهره اش مشخص بود . موفق امد و به امام رضا علیه السلام عرض کرد : جوادالائمه نشسته و بلند نمی شود . امام فرمودند : فرزندم برخیز . امام جواد فرمود : چگونه برخیزم ، این خانه ی  خدا را که به گونه وداع نمودی که انگار دیگر نزد او بر نمی گردی . (2)

زمان خروج حضرت از مدینه نیز بسیار غم ناک و سوزاناک است چرا که هنگام وداع به بستگان خود فرمود : برای من گریه کنید که من دیگر از این سفر بر نمی گردم (3)

پاورقی :

1-قلائد النحور : ج رجب ص63 . تقویم شیعه :ص189 .

2-امیة بن علی . گریزهای مداحی :ص362

3-اربلی ، کشف الغمة :ج3ص141 

اعمال هفتم رجب المرجب

در شب این روز نمازش چهار رکعت است به حمد و توحید و معوذتین سه مرتبه و بعد از نماز ، ده مرتبه صلوات و ده مرتبه تسبیحات اربع (1)

پاورقی :

1-وقایع الایام :ص378

اعمال سوم رجب

در شب سوم نمازش ده کعت است به حمد و پنج مرتبه نصر (1)

پاورقی :

1-اقبال الاعمال :ص650 . وقایع الایام :ص377